Buku Guru PPKn SMP Kelas VII

Buku Guru PPKn SMP Kelas VII


Kelas : 7
Pengarang Lukman Surya Saputra, Aa Nurdiaman, dan Salikun
Penerbit Pusat Kurikulum dan Perbukuan, Balitbang, Kemendikbud
Tahun 2017
Bagikan kepada teman anda.

Materi Buku Guru PPKn SMP Kelas VII


Kata Pengantar ............................................................................................ iii
Daftar Isi ..................................................................................................... v
Daftar Gambar ............................................................................................ viii
Daftar Tabel ................................................................................................ viii

Bagian 1 Petunjuk Umum Buku Guru Kelas VII ...................................... 1
Bagian 2 Petunjuk Khusus Proses Pembelajaran ...................................... 51

Bab 1 Pembelajaran Perumusan dan Penetapan Pancasila
sebagai Dasar Negara ..................................................................... 51
A. Kompetensi Inti (KI) ................................................................. 52
B. Kompetensi Dasar (KD) ........................................................... 52
C. Indikator .................................................................................. 52
D. Materi Pembelajaran ................................................................. 53
E. Proses Pembelajaran ................................................................. 54
Pembelajaran Pertemuan Kesatu (120 menit) ............................. 54
Pembelajaran Pertemuan Kedua (120 menit) ............................. 60
Pembelajaran Pertemuan Ketiga (120 menit) .............................. 65
Pembelajaran Pertemuan Keempat (120 menit) .......................... 70
Pembelajaran Pertemuan Kelima (120 menit) ............................ 75

Bab 2 Pembelajaran Norma dan Keadilan ................................................ 85
A. Kompetensi Inti (KI) ................................................................. 86
B. Kompetensi Dasar (KD) ........................................................... 86
C. Indikator ................................................................................. 86
D. Materi Pembelajaran ................................................................. 87
E. Proses Pembelajaran ................................................................. 87
Pembelajaran Pertemuan Kesatu (120 menit) ............................. 87
Pembelajaran Pertemuan Kedua (120 menit) ............................. 92
Pembelajaran Pertemuan Ketiga (120 menit) .............................. 98
Pembelajaran Pertemuan Keempat (120 menit) .......................... 102
Pembelajaran Pertemuan Kelima (120 menit) ............................ 107

Bab 3 Pembelajaran Perumusan dan Pengesahan UUD
Negara Republik Indonesia Tahun 1945 ......................................... 113
A. Kompetensi Inti (KI) ................................................................. 114
B. Kompetensi Dasar (KD) ........................................................... 114
C. Indikator .................................................................................. 114
D. Materi Pembelajaran ................................................................. 115
E. Proses Pembelajaran ................................................................. 116
Pembelajaran Pertemuan Kesatu (120 menit) ............................. 116
Pembelajaran Pertemuan Kedua (120 menit) ............................. 121
Pembelajaran Pertemuan Ketiga (120 menit) .............................. 127
Pembelajaran Pertemuan Keempat (120 menit) .......................... 132
Pembelajaran Pertemuan Kelima (120 menit) ............................ 135
Pembelajaran Pertemuan Keenam (120 menit) ........................... 140

Bab 4 Pembelajaran Keberagaman Suku, Agama, Ras,
dan Antargolongan dalam Bingkai Bhinneka Tunggal Ika ............. 149
A. Kompetensi Inti (KI) ................................................................. 150
B. Kompetensi Dasar (KD) ........................................................... 150
C. Indikator .................................................................................. 150
D. Materi Pembelajaran ................................................................. 151
E. Proses Pembelajaran ................................................................. 152
Pembelajaran Pertemuan Kesatu (120 menit) ............................. 152
Pembelajaran Pertemuan Kedua (120 menit) ............................. 157
Pembelajaran Pertemuan Ketiga (120 menit) .............................. 162
Pembelajaran Pertemuan Keempat (120 menit) .......................... 166

Bab 5 Kerjasama dalam Berbagai Bidang Kehidupan ............................... 179
A. Kompetensi Inti (KI) ................................................................. 180
B. Kompetensi Dasar (KD) ........................................................... 180
C. Indikator .................................................................................. 180
D. Materi Pembelajaran ................................................................. 181
E. Proses Pembelajaran ................................................................. 182
Pembelajaran Pertemuan Kesatu (120 menit) ............................. 182
Pembelajaran Pertemuan Kedua (120 menit) ............................. 187
Pembelajaran Pertemuan Ketiga (120 menit) .............................. 192
Pembelajaran Pertemuan Keempat (120 menit) .......................... 197
Pembelajaran Pertemuan Kelima (120 menit) ............................ 202

Bab 6 Pembelajaran Daerah dalam Kerangka Negara Kesatuan Republik Indonesia ............................................. 207
A. Kompetensi Inti (KI) ................................................................. 208
B. Kompetensi Dasar (KD) ........................................................... 208
C. Indikator .................................................................................. 208
D. Materi Pembelajaran ................................................................. 209
E. Proses Pembelajaran ................................................................. 210
Pembelajaran Pertemuan Kesatu (120 menit) ............................. 210
Pembelajaran Pertemuan Kedua (120 menit) ............................. 214
Pembelajaran Pertemuan Ketiga (120 menit) .............................. 220
Pembelajaran Pertemuan Keempat (120 menit) .......................... 225
Pembelajaran Pertemuan Kelima (120 menit) ............................ 230
Pembelajaran Pertemuan Keenam (120 menit) ........................... 233

Daftar Pustaka ............................................................................................ 241
Glosarium ................................................................................................... 244
Indeks .......................................................................................................... 248
Profil Penulis ............................................................................................... 251
Profil Penelaah ............................................................................................ 253
Profil Editor ................................................................................................ 255
Daftar Gambar
Daftar Tabel

Gambar 1.1 Skema Penilaian Sikap ............................................................. 25
Gambar 1.2 Teknik Penilaian Keterampilan ................................................. 37
Tabel 1.1 Kompetensi Inti dan Kompetensi Dasar PPKn Kelas VII .............. 3
Tabel 1.2 Deskripsi Langkah Pembelajaran ................................................. 11
Tabel 1.3 Kata Kunci Pertanyaan Operasional ............................................. 15
Tabel 1.4 Model-Model Pembelajaran Khas PPKn ...................................... 19
Tabel 1.5 Contoh Jurnal Perkembangan Sikap ............................................. 26
Tabel 1.6 Contoh Jurnal perkembangan Sikap Spiritual ............................... 27
Tabel 1.7 Contoh Jurnal Perkembangan Sikap Sosial ................................... 28
Tabel 1.8 Contoh Lembar Penilaian Diri Siswa ............................................ 29
Tabel 1.9 Lembar Penilaian Diri ( Likert Scale) .............................................. 30
Tabel 1.10 Contoh Format Penilaian Antarteman .......................................... 32
Tabel 1.11 Contoh Lembar Penilaian Antarteman (Likert Scale) ...................... 33
Tabel 1.12 Teknik Penilaian Pengetahuan ...................................................... 34
Tabel 1.13 Contoh Rubrik Penskoran Penilaian Kinerja ................................. 38
Tabel 1.14 Pedoman Penskoran (Rubrik) ....................................................... 38
Tabel 1.15 Contoh Pengolahan Nilai Ulangan Harian ................................... 47
Tabel 1.16 Contoh Pengolahan Nilai Akhir ................................................... 47
Tabel 1.17 Contoh Pengolahan Nilai Keterampilan ....................................... 49